Afbeelding voor De voor- en nadelen van een headless CMS

De voor- en nadelen van een headless CMS

Als developer wil ik op de hoogte zijn van de laatste marktontwikkelingen zodat we de beste producten kunnen maken. De laatste jaren zijn headless CMS-en hard aan het groeien, maar wat is dan het verschil met een traditioneel CMS?

CMS is de afkorting van Content Management Systeem. Een CMS is een applicatie die het mogelijk maakt om eenvoudig content te beheren zonder dat je over technische kennis hoeft te beschikken. Bij Linku ontwikkelen we maatwerk websites en applicaties die vaak beheerbare content hebben. Dit doen we al jaren met het open source CMS WordPress. We kijken altijd welk CMS past bij de vraag van de klant en steeds vaker lijkt een headless CMS de beste oplossing.

Het doel is altijd dat de klant zijn content zelf kan beheren zonder tussenkomst van ons als bureau. Dan doen we ons werk goed.

Wat is een headless CMS?

Het grootste verschil tussen een traditioneel- en headless CMS is dat je bij een traditioneel CMS weet waar de content terecht komt terwijl een headless CMS dat in het midden laat. In de architectuur van een traditioneel CMS staat alles op één laag; de frontend en backend zijn aan elkaar verbonden en de backend is dan ook ingericht op de specifieke frontend. Bijvoorbeeld je website. Dit is omdat je weet waar je content gepresenteerd wordt, op het moment dat je die invoert.

Bij een Headless CMS staan de frontend en backend los van elkaar. Dat wil zeggen dat de backend ingericht is voor de content en niet voor de manier waarop die weergegeven gaat worden. Dit maakt dat je met een headless CMS meerdere frontends kan voeden vanuit hetzelfde CMS. Denk hierbij aan je website, app en apple watch. Het is daarmee beter schaalbaar dan een traditioneel CMS. In deze video wordt dit in twee minuten aan de hand van een visueel voorbeeld uitgelegd.

de verschillen tussen een traditioneel en headless CMS
Verschil tussen een traditioneel en headless CMS

Bovenstaande afbeeldingen geven het verschil visueel weer. Waar bij een traditioneel CMS alles op dezelfde laag plaatsvind is dat bij een headless CMS los geknipt. Centraal staat dan vaak een API, waardoor alle losse frontends (applicaties) met de losse backend kunnen communiceren. Onderaan in de afbeelding heb je dan verschillende ‘hoofden’, vandaar de naam headless. De website, app of bijvoorbeeld een tv-scherm waarop je content wilt presenteren halen hun data uit het Headless CMS via de API.

Nadelen headless CMS

Een headless CMS brengt ook nadelen met zich mee, maar vaak wegen de voordelen zwaarder. Het is daarom belangrijk om vanuit de vraag te bekijken wat de meeste geschikte setup is.

  • Complexere architectuur. Omdat op meerdere plekken applicaties draaien die van elkaar afhankelijk zijn.
  • Vendor lock-in. Wanneer je kiest voor een hosted oplossing. Dit geldt bij hosted oplossingen.
  • Mogelijk onoverzichtelijke kosten Voornamelijk bij het kiezen van een hosted oplossing zijn hostingkosten onoverzichtelijker.

Voordelen headless CMS

Het voornaamste voordeel is flexibiliteit en schaalbaarheid.

  • Flexibiliteit. Een headless CMS is technologie, taal en medium onafhankelijk.
  • Content eerst. Vrijheid in content structurering. Daardoor denk je vanuit data in plaats vanuit (maatwerk-)templates.
  • Focus vanuit eindproducten. In plaats vanuit het CMS. Met als gevolg een betere UX, betere performance en betere security.
  • Gemakkelijker om betere producten te maken. De bovenstaande pluspunten maken het werk van de developer gemakkeljker. Applicaties zijn onderhoudsvriendelijk, performance, portability, schaalbaar en veiliger.
  • In te kopen. Minder nadenken over hosten, updates, databases en back-ups.
  • Toekomstbestending! Doordat het frontend onafhankelijk is kan de content mee de toekomst in.

De verschillen samengevat

Opgesomd zie je hieronder in zes categorieën de verschillen met een traditioneel CMS.

Traditioneel CMS
Backend en frontend zijn aan elkaar verbonden.

Headless CMS
De backend draait onafhankelijk van frontend.

Traditioneel CMS
Backend problemen beïnvloeden de frontend en vice versa.

Headless CMS
Backend problemen beïnvloeden de frontend niet.

Traditioneel CMS
Meestal langzamer doordat er meer code/queries worden uitgevoerd.

Headless CMS
Ontworpen voor snelheid en statische builds.

Traditioneel CMS
Schalen is lastiger omdat veel verkeer pieken kan veroorzaken naar de database(s).

Headless CMS
Eenvoudig te schalen door onafhankelijkheid van backend.

Traditioneel CMS
Kosten zijn beter te voorspellen en meestal in eigen beheer.

Headless CMS
Minder voorspelbaar omdat je soms te maken hebt met complexe rekenmodellen.

Traditioneel CMS
Het CMS bepaalt de stack en content werkt vanuit templates.

Headless CMS
Er is sprake van vrije stackkeuze. Content werk vanuit data.

Een CMS kiezen

Bij het kiezen van een CMS zijn er een verschillende vragen die je jezelf kunt stellen zodat je een CMS kiest waar je jaren plezier van gaat hebben. De keuze van het platform heeft invloed op de veiligheid, prestatie, schaalbaarheid, kosten en flexibiliteit. Bedenk van te voren goed wat je wilt bereiken en wat je platform moet kunnen, zowel nu als in de toekomst. Geef je de voorkeur aan gebruiksvriendelijkheid, speelt prijs een belangrijke rol of wordt je keuze beïnvloed door het ecosysteem waarin je moet werken? Stuur een berichtje naar dennis@linku.nl als je hulp wilt bij het maken van de juiste keuze.

Voor de developers

In februari 2022 heb ik bij een front-end meetup een introductie gegeven in headless CMS’en. Hier vertelde ik ongeveer dit verhaal en laat ik zien hoe je als developer gemakkelijk kan beginnen met het gebruiken van een headless CMS. De eerste 36 minuten ben ik aan het woord, inclusief een aantal code-voorbeelden.

logo's van bekende content management systemen (cms)
Een selectie van verschillende contentmanagementsystemen

What’s next?

Met de kennis en ervaring die developers met zich meebrengen willen we bij Linku continu de lat hoog blijven leggen. Zowel voor klanten als voor onszelf. Voor ons betekent dat, dat we momenteel onderzoeken op welke manieren een headless CMS voor onze klanten van meerwaarde kan zijn. We bekijken altijd de klantvraag en adviseren dan een geschikte keuze. Soms zal dat een headless CMS zijn en soms een maatwerk WordPress website.

We blijven kritisch op onszelf en de technieken die we gebruiken zodat we future proof te blijven. Voor onze developers, ons bedrijf en de bedrijven die we digitaal verder willen brengen.

Nieuwsbrief sfeerbeeld